دوشنبه, 12 آبان 1393
علی رضاجو

تجربه کاربری چیست ؟ و یک طراح تجربه کاربری چه دانشی دارد؟

اینها پرسش هایی هستند که پاسخ به آن مشکل است و اگر این سوال را از 5 شخص مختلف بپرسید به 5 پاسخ متفاوت خواهید رسید.
" تجربهٔ کاربری (به انگلیسی: User Experience) به اختصار UX شامل رفتارها، نگرش‌ها و احساسات یک کاربر دربارهٔ استفاده از یک محصول، سامانه یا سرویس خاص است. تجربهٔ کاربری جنبه‌های کاربردی، تجربه شده، اثرگذار به صورت عاطفی، معنادار و ارزش‌مند تعامل انسان و رایانه و مالکیت محصول را در بر می‌گیرد. علاوه بر این، برداشت یک فرد از جنبه‌های مختلف یک سامانه مانند سودمندی، کاربری آسان و کارایی نیز در گسترهٔ تجربهٔ کاربری قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، تجربهٔ کاربری همان خاطره‌ای است که با استفاده از یک محصول، سامانه یا سرویس در ذهن کاربر نقش می‌بندد." ویکی پدیا
پرسش و پاسخ هایی که در ذهن یک کاربر ( در مرحله کارکرد سامانه / محصول ) و از طرفی یک طراح تجربه کاربری (در مرحله بهینه سازی و طراحی UX یک سامانه / محصول) با آن درگیر می شود:

  • چه چیزی ؟ ( What )
  • در چه زمانی؟  ( When )
  • در کجا ؟ ( Where )
  • چرا ؟ ( Why )
  • چگونه ؟ ( How )

در مرحله نخست می بایست یک طراح تجربه کاربری خود به این پرسش ها پاسخی قانع کننده ارائه کند ( شناخت سیستم ) و سپس این پاسخ ها را به نحوی کاربر پسند در محصول یا سامانه قرار دهد .
در واقع این پرسشها و نحوه پاسخ دهی به آن تعاملی است از عملکرد موفقیت آمیز یک طراح تجربه کاربری و کاربر ، به این معنا که اگر کاربر بتواند پاسخ های مناسبی بعد از عملکرد سیستم ارائه کند آن زمان می توان ادعا نمود که طراح UX سامانه / محصول ، عملکردی مثبت  داشته است.
البته این تمام ماجرا نیست ، کاربر پس از این مرحله قطعا عاشق محصول یا سامانه شما نخواهد شد و یا به یک کاربر وفادار به کسب و کارتان تبدیل نخواهد شد.
به وجود آوردن یک اتفاق شیرین و دلچسب که من در شعار این بلاگ با " خلق یک خاطره " از این اتفاق شیرین یاد کرده ام همان چیزی است که می تواند در مقابل سایر رقبایتان به شما کمک کند.
یکی دیگر از وظایف طراح UX ترکیب موفق از کسب و کار ، طراحی و تکنولوژی است.

حال در ادامه دلایلی را برای یادگیری و دانش طراحی UX  مطرح می کنم :

  • شما احتمالا این کار را انجام داده اید. تجربه شخصی به من آموخته که زمانی می توانم نحوه انجام یک کار را به خوبی یاد بگیرم که آن کار را انجام دهم. متاسفانه مساله ای که بسیاری از مشتاقان طراحی و برنامه نویسی وب در کلاس ها و موسسات آموزشی به دنبال آن هستند و خود را درگیر پروژه یا یک محیط عملیاتی نمی کنند. البته این موضوع به این معنا نیست که بدون کسب دانش و تجربه لازم به طور مستقیم زیربار مسئولیت و پروژه های رسمی رفت بلکه به معنای یادگیری آکادمیک در کنار کار عملی است.
  •  طراحی کاربر محور یک فرآیند علمی است. در این جایگاه شما با آمار و اطلاعات بیش از بحث هنری در ارتباط هستید، تجزیه و تحلیل اطلاعات، اندازه گیری و استفاده از آمار در رفتار و عملکرد کاربران جهت بهینه سازی سامانه/ محصول برای انسان یکی دیگر ار دلایل یادگیری و مطالعه بیشتر در این حوزه است. ( بهینه سازی در خدمت انسان یا ماشین؟  را می توانید در همین مورد مطالعه کنید )
  • کار سختی نیست. طراحی تجربه کاربری بر خلاف تصور اشتباه برخی که می اندیشند می بایست یک طراح هنری باشید و یا اینکه دانش شما بقدری باشد که بتوانید یک ایستگاه فضایی را مورد بررسی قرار بدهید نیست. هر شخص می تواند نسبت به دانش و تجربه شخصی از مطالعه رفتار کاربر در سامانه / محصول خود اقدام کند ، عملکرد کاربران را مورد تحلیل قرار دهد ، طرح های اولیه Wireframe  را به سادگی طراحی کند و در این حوزه کسب دانش کند.
  • این کار جالبی است. شغل طراح UX کار جالبی است، شناخت و به چالش کشیدن یک سامانه / محصول ، بازخورد ، تحلیل رفتار ، موفقیت و حس رضایت یک کاربر ، گوشه ای از تجربیات یک طراح UX است که از آن لذت خواهد برد و با ذات سامانه / محصول درگیر خواهد شد.

با کسب دانش و تخصص در این موارد نیز می توان به موفقیت و پیشرفت قابل قبولی در این حوزه رسید:

  • معماری اطلاعات
  • طراحی رابط کاربری
  • طراحی تعاملی کاربر
  • تحقیقات و نیازسنجی کاربر
  • دانش تبلیغات و برندینگ

علی رضاجو

مشاور و طراح آزاد رابط و تجربه کاربری؛
با بیش از 10 سال سابقه فعالیت و همکاری با شهرداری تهران، روزنامه همشهری، روزنامه فرصت امروز، جی اس ام و مجموعه سایت های پیک برتر

You have no rights to post comments